Drenaj arıtması

fOTOĞRAF: eco counsellıng Centre GALATI

Tarımsal atıkları süzmek için sazlıklardan yararlanılan bir pilot proje, Tuna Delta’sında tarımla geçimini sağlayan çiftçilere, Karadeniz’e dökülen kirliliği azaltma konusunda örnek oluyor

Bu yenilikçi girişim, Tuna'nın Moldova, Ukrayna ve Romanya’dan geçen kolu olan Prut Nehri havzasında uygulandı. Proje, Karadeniz’de su yosunlarının çoğalmasına ve bunun sonucunda sudaki diğer organizmaların oksijensiz kalmasına yol açan yüksek düzeylerdeki organik kirlenme sorununu çözmeyi hedefliyor.

Bu çalışma, Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı/ Küresel Çevre Fonu’nun bir girişimi olan Tuna Bölgesel Projesi tarafından 30,900 avroluk bir hibeyle desteklendi.

Projeyi yürüten Rumen sivil örgütü Eco Counselling Centre Galati ile Moldovya Ekolojik Hareketi, havzanın kırsal kesimlerinde görülen kirliliğin temel nedeninin, toplandıktan sonra doğrudan doğruya toprak üstünde depolanan tarımsal atıklar olduğunu saptadı. Aşırı besin maddeleri buradan yeraltı ve yerüstü sularına sızıyor. Bölgedeki çiftçilerin, alışageldikleri bu uygulamayı değiştirmek için ne yeterli malî kaynakları ne de gerekli bilgileri var. Pilot projenin uygulandığı Romanya’daki Mastacani ve Moldova’daki Baurci Moldoveni köylerindeki sorunun asıl kaynağı da bu.

Sorunun çözümü için Romanya’da ve Moldovya’da, aralarında yerel yetkililerin, eğitimcilerin, çiftçi ve öğrencilerin de bulunduğu yaklaşık 450 kişinin katıldığı toplantılar düzenlendi. Çevre eğitimi, organik atık işleme tesisleri kurulması, yağmur sularının yüzey sularına karışmasını ağaç ve sazlıklarla engelleme çözümlerini katılımcılar öncelikle tercih etti.

Pilot proje bölgelerinin sakinleri ve öğrenciler, geçen yıl sazlıklar oluşturmuştu; ancak beklenmedik taşkınlar bunlara büyük zarar verdi. Buna rağmen, pilot bölgelerdeki su kalitesi ölçümleri, zarar görmeyen sazlık bölgelerden akan sulardaki nitrat seviyesinin neredeyse %50 oranında azaldığını gösterdi.

Proje yürütücüleri, öğrenci ve öğretmenler için eğitim paketlerinin geliştirilmesi; 200 kadar öğretmenin eğitilmesi; öğrencilerin biyoçeşitlilik, su ve sağlık, insanın su ekosistemleri üzerindeki etkileri hakkında bilgilenmesini içeren bir eğitim programı da gerçekleştirdi. Programda kuramsal derslerin yanı sıra, okullarda su analizinin yapılması ve organik atık birimlerinin kurulması gibi uygulamalar da yer aldı.

Projenin meyvelerinin, havzada yaşayan diğer sakinleri de benzer uygulamalara teşvik etmesi umuluyor.

Daha fazla bilgiyi, www.cceg.ro/eng/projectPrut.htm adresinde bulabilirsiniz.

Temmuz-Eylül 2006

Pazartesi, 03 Temmuz 2006 00:00