İklim Değişikliği: 2020 yılında nerede olacağız?

İklim değişikliğinin geri döndürelemeyecek bir noktaya gelmemesi için, küresel sıcaklık artışının kritik değer olan 2 °C'nin altında tutulabilmesi gerekiyor. Küresel sera gazı birikimi bilinen tarihteki en üst değerlere ulaşmışken, hükümetler bugünlerde Danimarka'nın başkenti Kopenhag'da 2020 yılındaki iklim kaderimizi belirleme sürecinde. Dünya mevcut koşullar altında, şimdi bile sıcaklık ve yağış rejimindeki öngörülmeyen değişiklikleri, sellerden ve kuraklıktan kaynaklanan zararları kaldıramazken, 2050 yılında insan göçlerini, sağlık sorunları gibi küresel felaketleri kaldırabilecek mi?

Bu tehditin önüne geçmenin çözümü ise düşük karbon merkezli yeni bir anlayış geliştirilmesine ve benimsenmesine bağlı. Sadece dört gün sonra Kopenhag'da başlayacak olan BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (BMİDÇS) 15. Taraflar Konferansı'nda (COP15) ise hükümetlerin, böyle yeni bir sisteme ne kadar hızlı bir şekilde geçilebileceğini müzakere etmesi ve küresel sera gazı salımlarını azaltma hedefleri konusunda bir karara varması bekleniyor. Küresel iklim değişikliğinin etkilerinin azaltılması için, 190'dan fazla ülkenin katıldığı, buna karşılık ancak sınırlı sayıda ülkenin sera gazı salım azaltım yükümlülüğü altına girdiği, sınırlı bir yükümlülük dönemini kapsayan (2008-2012) Kyoto Protokolü, 2012 yılında 1. yükümlülük dönemini tamamlayacak. 1970'li yılların sonunda kamuoyunun çevre konusundaki bilincinin giderek artmasıyla günümüze kadar yapılandırılmış olan bu uluslararası iklim hareketinin devamlılığını sağlamak konusunda, hükümetlerin daha uzun dönemli yeni bir iklim rejiminin yapı taşlarını oluşturması için şimdi önümüzde kritik bir dönemeç bulunuyor: COP15

2007 yılında Bali'deki COP13'te alınan karar ışığında, iklim değişikliği müzakereleri iki hatta ilerliyor: BMİDÇS ve Kyoto Protokolü. İklim değişikliği müzakereleri, özellikle Kyoto Protokolü tarafı olmayan Amerika Birleşik Devleti'nin de 2012 sonrası iklim rejimi ile ilgili resmi tartışmalara etkin katılımını sağlayabilmek amacıyla BMİDÇS hattında da yürütülüyor. Her iki hatta yürütülen müzakereler ile uyum, finansman, teknoloji transferi, finansman konuları, gelişmiş ülkelerin salım azaltım hedeflerindeki revizyonlar ele alınıyor. 2009 yılı boyunca ülkeler tam müzakere konumuna geçerek, her zamankinden daha yoğun bir takvimle, Nisan, Haziran, Ağustos aylarında Bonn'da, Ekim ayında Bangkok'ta ve son olarak Kasım ayında Barselona'da bir araya geldi ve 2012 sonrasına yönelik müzakere hazırlıklarını sürdürdü. Bu sürecin uzantısı olarak, 2012 sonrası için, Kyoto Protokolü'nün yerine geçecek yeni bir anlaşma, 7-18 Aralık 2009 tarihleri arasında gerçekleşecek 15. Taraflar Konferansı'nda imza ve onay sürecine açılarak, 2012 sonrası için yeni bir uluslararası iklim rejiminin yürürlüğe girmesi hedefleniyor.

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 15. Taraflar Konferansı'nda, 2012 sonrasına yönelik olarak gelişmiş olan ülkeler için zorunlu ve gelişmekte olan ülkeler için gönüllü sera gazı salım azaltım hedeflerinin tartışılacağı, gelişmiş ülkelerin azaltım ve uyum alanında ortaya koyabilecekleri finansal kaynakları tüm dünya ile paylaşacağı, düşük karbon ekonomisine geçişte en önemli ayaklardan biri olan teknoloji transferi konularının kurumsal yapılanma, kapasite geliştirme gibi başlıklar altında ele alınacağı iki haftalık bir müzakere sürecine giriyoruz. Peki hükümetler, sivil toplum, uluslararası kuruluşlar, yerel yönetimler, medya kuruluşları gibi farklı paydaşlardan gelen baskıyla bir uyanışa geçerek birlik halinde, geçen yıl Aralık ayından bu yana atılan adımları daha da somutlaştırabilecekler mi? BMİDÇS Genel Sekreteri'nin de ülkelerden talep ettiği müzakere hızına erişerek, iklim krizinin çözümü için tüm dünyanın ihtiyaç duyduğu karar paketini ortaya koyabilecekler mi? Şimdi gözler ve kulaklar Kopenhag'a çevrildi.
REC Türkiye olarak 1 Aralık ve 15 Aralık tarihli e-bültenlerimizi Kopenhag Zirvesi'ne ayırıyoruz. Ayrıca, Kopenhag Zirvesi boyunca, Zirve'ye katılan REC ekibinin ve diğer dostlarımızın sağlayacağı haber ve görüntüleri de hem İklim Platformu web sitesinde hem de e-postalarla size ulaştırmaya çalışacağız.

Gülçin Özsoy

 REC Türkiye Proje Uzmanı

Ekim-Aralık 2009

Perşembe, 03 Aralık 2009 01:00