Ortak eylem vakti

Yeşim Çağlayan

Sürdürülebilir Kalkınma için Ortaklıklar başlıklı seminer dizisi, Karadeniz'de sürdürülebilirlik yolunda önemli bir adım oldu.

Karadeniz'e kıyısı olan ülkelerde yaşanan hızlı ekonomik kalkınma bölgeye pek çok fırsat sunmanın yanı sıra beraberinde zorluklar da getiriyor. Bir iç deniz niteliğindeki Karadeniz, kıyısında bulunan ülkelerin kalkınmasından doğrudan etkilenen ve sürdürülebilirliği de bu ülkelerin çevre ve kıyı yönetimi politikalarına doğrudan bağlı olan bir deniz. Hem bölge ülkeleri hem de Karadeniz'in kendisi için sürdürülebilir kalkınma politikalarının uygulanması büyük önem taşıyor. Dünyada, sürdürülebilir kalkınmayı kendi sınırları içerisinde en etkin şekilde uygulayan siyasî yapıların başında gelen Avrupa Birliği (AB), 2007 yılı genişleme sürecinde Romanya ve Bulgaristan'ı bünyesine katarak, en yeni Karadenizli oldu. Karadeniz'le ilgili her türlü süreçte özne konumundaki Türkiye ise, tarihî kökleri ve AB uyum süreciyle bu yeni Karadeniz kurgusunda da artan bir öneme sahip.

İşte bu gerçekler ve gerekçeler göz önünde bulundurularak hazırlanan ‘Sürdürülebilir Kalkınma için Ortaklıklar' başlıklı seminer dizisinin ilk ayağı 15-24 Haziran 2008 arasında Bilgi Üniversitesi Santral İstanbul kampüsünde, ikinci ayağı ise 28 Eylül-7 Ekim 2008 arasında Venedik Uluslararası Üniversitesi Kampüsü'nde gerçekleştirildi. Bulgaristan, Gürcistan, Moldovya, Romanya, Rusya, Ukrayna ve Türkiye'den 30'dan fazla katılımcının buluştuğu seminer Bölgesel Çevre Merkezi'nin (REC) koordinasyonunda, Bilgi Üniversitesi, Venedik Uluslararası Üniversitesi ve Agroinnova`nın işbirliğiyle düzenlendi. Seminer katılımcılarından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Kaynakları ve İstatistik Daire Başkanı Handan Zeynep Dönmez'in, "hem Karadeniz ülkelerinin birbirleriyle olan işiklilerini geliştirme açısından, hem sürdürülebilir kalkınmanın Karadeniz bölgesi itibarıyla geliştirilmesi anlamında, hem de yeni enerji kaynaklarına diğer ülkelerin de bakışını görme anlamında uygun bir program olarak," değerlendirdiği seminer; İtalya Çevre, Arazi ve Deniz Bakanlığı'nın ana sponsorluğu, ve AT&T, İstanbul Çevre Koruma ve Atık Maddeleri Değerlendirme A. Ş. (İSTAÇ) ve Dış Ekonomik İlişkiler Konseyi'nin (DEİK) desteği ile hayata geçirildi.

Her iki ayağında da, ilk gününden son gününe katılımcılara yoğun bir program sunan seminerin içeriği sürdürülebilir kalkınmanın hedeflerine ulaşmak için kamu ve özel sektör ortaklığının önemini ortaya koymak üzere çok yönlü olarak şekillendirildi. Katılımıcılardan, Ukrayna Kyiv-Mohyla Akademi Üniversitesi Doğa Bilimleri Fakültesi Dekanı Prof. Iryna Vyshenska, bir akademisyen olarak programın çok iyi hazırlandığı düşüncesinde. Vyshenska, "seminerde her şey vardı: iyi hazırlanmış bir ders programı, pek çok saha ziyareti ve grup çalışmaları. Eğitmenler de kendi alanlarında çok deneyimli kişilerdi," diyor. İstanbul, denizlerin, kıtaların, kültürlerin buluşma noktası olması nedeniyle, böyle bir buluşma için de ideal bir kent olarak öne çıktı. Akdeniz'in en özgün su kentlerinden biri olan Venedik ise, Akdeniz havzasında sürdürülebilirlik adına elde edilen deneyim ve derslerin, Karadeniz ülkeleri ile paylaşılmasında son derece önemli bir işlev üstleniyor.

Seminer programları hazırlanırken teorik ve pratik bilgi arasındaki denge korunarak sürdürülebilir kalkınma politika ve araçları ile ilgili bilginin aktarılmasına özen gösterildi. Seminerde ayrıca, AB üye ülkelerinden iyi uygulamalara ve örnek çalışmalara da yer verildi. İstanbul ve Venedik ayaklarında 3'er adet olmak üzere seminerde toplam altı modül bulunuyordu.

Seminerin her iki ayağında da birer modül İklim Değişikliği ve Sürdürülebilir Doğal Kaynak Yönetimi'ne ayrılırken; İstanbul'daki bir modülde AB Sürdürülebilir Kalkınma Yaklaşımları ve Venedik'teki bir modülde Sürdürülebilir Kalkınmanın Ekonomik ve Politik Araçları işlendi.

Gerek İstanbul'da gerek Venedik'teki dersler, uzmanlıkları uluslararası ölçekte bilinen ve saygı gören akademisyenler, kamu ve özel sektör temsilcileri tarafından verildi. İstanbul 2010 Kültür Başkenti Yürütme Kurulu Başkanı Nuri Çolakoğlu, Bilgi Üniversitesi Uluslar arası İlişkiler Bölümü'nden Soli Özel, Boğaziçi Üniversitesi Ekonomi Bölümü'nden Prof. Fikret Adaman, Avrupa Komisyonu Uyum Politikaları ve Çevresel Etki Analizi birimi başkanı Georges Kremlis, George Washington Üniversitesi'nden çevre hukukçusu Prof. Lee Paddock, Macaristan Başbakanı Çevre Politikaları danışmanı ve REC uzmanı Prof. Janos Zlinszky, seminer boyunca ders veren ve konuşma yapan 50'nin üstünde uzmandan sadece bir kaçı.

Karadeniz, katılımcıların tümü için önemli bir kaynak ve bu kaynağın korunması da hepsi için bir öncelik durumunda. Seminer bu açıdan da, ülkeler ve kurumlar arasında ortaklıkların oluşması ve yeni projelerin tohumlarının atılması için eşsiz bir fırsat sundu. Gürcistan Çevre Koruma ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı, Sürdürülebilir Kalkınma Birimi Başkanı Revaz Enukidze, "seminerin en faydalı yönü yeni insanlarla tanışıp bir iletişim ağı oluşturulması oldu," diyor ve ekliyor, "bu alanda çalışan kişilerle doğrudan, yüz yüze konuşmak her zaman daha iyi."

Seminerin kayda değer başka bir çıktısı da özellikle Türkiye'de konu ile ilgili özel sektörün ilgisinin artırılması oldu. Karadeniz'e en uzun kıyısı olan ve Karadeniz'deki olumsuzluklardan en çok etkilenen ülke konumunda olması, Karadeniz'in sürdürülebilirliğini sağlama sürecinde Türkiye'nin öncü bir rol üstlenmesini gerektiriyor. Seminer, özel sektör ile yakından çalışarak Türkiye'nin bu süreçteki önderliğini ve etkinliğini de sağlamayı amaçladı. Seminer'in son gününde gerçekleşen panel, seminerin başlıca hedeflerinden biri olan özel sektörün katılımını sağlamak adına da önemli bir adım niteliğindeydi. Panele Zorlu Enerji, Türkiye İş Bankası, Türkiye Sınaî Kalkınma Bankası gibi Türkiye'de özel sektörün öncüleri yer aldı ve Karadeniz'in sürdürülebilirliğini konuştu.

REC, semineri her yıl tekrarlayarak, bu etkiyi daha da güçlendirmeyi ve kalıcı kılmayı hedefliyor. Seminerin İnternet sitesi sayesinde katılımcılar tüm seminer programına kolaylıkla erişebiliyor. Ayrıca seminer sonrası kurulan iletişim ağı da yakın gelecekte sitede etkin hale gelecek. Daha fazla bilgi için, www.sustainabilityseminars.info

Temmuz-Eylül 2008