Dünyadan iklim dostu yerel yönetim uygulamaları

Gülçin Özsoy

PARİS, FRANSA

Nüfus: 2.215.197 kişi 

Mevcut Durum: Kent ölçeğinde ve belediyeye ait hizmet birimlerinde karbon ayak izi hesaplamaları yapılıyor. Ulaşım, sanayi, barınmadan kaynaklanan enerji tüketim ve karbon salımlarının hesaplanmasının ardından iklim eylem planının hazırlanması için Paris’te üretim  yapan fabrikalar, halk, kamu kurumları, STK’lar bir araya getirilerek İklim Koruma Eylem Planı, katılımcı bir süreç ile hazırlanıyor. Binalar, iklim değişikliğine uyum, ulaşım, ekonomik aktiviteler, yerel ve uluslararası işbirliği, atık ve tüketim, eğitim ve kültür alanlarında çalıştaylar düzenlenerek azaltım ve uyum potansiyelleri ortaya koyuluyor. Paris’in ilk iklim eylem planı 2007 yılında yayımlandı.

Hedefler: 2050 yılı itibariyle toplam sera gazı salımları 1994 yılına göre %75 azaltılacak. Belediye’nin 2020 yılına ait kurumsal ve kentsel ölçekte ayrı hedefleri bulunuyor. Bunlar da;

Kurumsal hedefleri;

2020 yılında sera gazı salımlarında 2004 yılına göre %30 salım azaltımı

2020 yılında binalarda ve sokak aydınlatmasında kullanılan enerjinin tüketiminde 2004 yılına göre %30 azaltım

2020 yılında enerji arzında kullanılan yenilenebilir enerji kaynaklarının miktarını 2004 yılına göre %30 arttırmak

Kentsel ölçekte;

2020 yılında sera gazı salımlarında 2004 yılına göre %25 salım azaltımı

2020 yılında enerjinin tüketiminde 2004 yılına göre %25 azaltım

2020 yılında kente arz edilen yenilenebilir enerji kaynaklarının miktarını 2004 yılına göre %25arttırmak

Atılan Adımlar: 2007 yılından bu yana atılan adımlar arasında 14 km yeni tramvay hattı, 15,000 dairenin iyileştirilmesi, 300 km ilave bisiklet yolu, kamu-özel sektör işbirliğiyle 100 okul binasının iyileştirilmesi, biyoçeşitlilik planının geliştirilmesi, sokak aydınlatmasında enerji tasarrufu için atılan yeni adımlar. Bu süreçler kapsamında atılacak adımlara yıllık 500 milyon EUR yatırım yapıldı. Yıllık 150.000 ton karbondioksit tasarrufu yapıldı.

Gelecek Planları: İklim Eylem Planı sürecinin güncellenmesi, daha fazla paydaş katılımının sağlanması için mali desteğin sağlanması, gerçekçi bir uyum eylem planının hazırlanması. 

 

BIRMINGHAM, İNGİLTERE

Nüfus: 1.000.000 kişi 

Mevcut Durum: Kent ölçeğinde yapılan planlar öncelik enerji güvenliği ve tasarrufa odaklanmış. Kent Konseyi tarafından hazırlanan 2015 Birmingham Deklerasyonu ile kentte atılan sürdürülebilir adımlar desteklenmiş. Bu karar belgesi, politik olarak sürecin sahiplenildiğini gösteriyor.  

Hedefler: Kente ait toplam sera gaz salımlarını 2026 yılı itibariyle %60 azaltmak üzere adımlar atılmış. Bu hedef, İngiltere hükümeti tarafından belirlenen ulusal sera gazı salım azaltım hedefinin çok ötesinde yer alıyor.

Atılan Adımlar: Kent içinde yeni bir bölgesel enerji ağının oluşturulması. Bu kapsamda kombine ısı ve güç tesisleri inşa edilerek, belediye binası, tiyatro, hastane, üniversite, oteller gibi büyük tüketicilerin ihtiyaçları karşılanıyor. Birmingham Enerji Tasarrufu Programı ile binaların enerji verimliliğinin arttırılması. Bu program kapsamında 2010-2013 yılları arasında yaklaşık olarak 300 milyon Türk Lirası tutarında bir yatırımın 1700 adet güneş panelinin inşa edilmesi, 6000 binanın iyileştirilmesi işlemlerinde kullanılması bekleniyor. Bu programlar kapsamında yeni iş olanaklarının da oluşturulması hedefleniyor. Enerji tasarrufu ile elde edilen ekonomik kazancın yanında enerji güvenliğine de katkısı göz önüne alınıyor. Yatırımcıların konuyla ilgili bilinçlendirilmesine yönelik olarak rehberler hazırlanıyor.  

Gelecek Planları: Daha karbon dostu bir kentin oluşturulmasının planlamadan geçeceği bilinciyle 2012 yılında yürürlüğe girecek yeni bir Kent Planlama Stratejisi hazırlanıyor.

 

 

ZAGREB, HIRVATİSTAN

Nüfus: 828.621

 

Mevcut Durum: Kent, Covenant of Mayors-Belediye Başkanları Sözleşmesi imzacıları arasında yer alıyor. Bu belgeye atılan imzanın hemen ardından hazırlanması gereken Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı’nı tamamladı. Kent ölçeğinde enerji verimliliği çalışmalarının ve yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımının arttırılması hedefiyle katılımcı bir süreçle planlamalarını yapıyor. Kentten kaynaklanan sera gazı salımlarının %55’i binalardan, %32’si trafik, %12’si sanayi ve %1’i kent aydınlatmasına ait.

Hedefler: Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı’nda belirlenen adımların uygulanmasıyla sera gazı salımlarında 2020 yılında %20’lik bir tasarrufu hedefliyor. En fazla enerji tüketiminin olduğu binalar, ulaşım, sanayi ve aydınlatmadan kaynaklanan salımların azaltılması.

Atılan Adımlar: Azaltım hedefine ulaşabilmek için okul binalarında ve belediye binasının enerji ihtiyacının temin edilmesi için güneş panellerinin inşa edilmesi, 20 anaokulu binasında ve 10 belediye binasında ısınma ve sıcak su ihtiyacı için çatı tipi güneş kollektörlerinin inşa edilmesi iyi çalışmalarının arasında yer alıyor. Kent ölçeğinde yenilenebilir enerji kaynaklarının yaygın kullanımı için teşvik sistemi de bulunuyor.

 

Gülçin Özsoy, REC Türkiye, Proje Uzmanı

Ocak-Mart 2012