İnternet’te aralanan kapılar

Portalların eyleme dönük işlevler üstlenmesi, katılımcılığın artışıyla doğru orantılı

Yirmi yıl önce gazeteciliğe başladığımda bilgi almak bazen onlarca telefon gerektirir ve günler sürebilirdi. Değil Google veya İnternet, gazetede bilgisayar bile yoktu. Kilitlenen telefonlarla aradığımız kişiyi bulmak mucizeydi.

Bugün İnternet’te bilgi ararken aklımda o deneyimler var. Artık “Google’layarak” pek çok bilgiye ulaşılıyor. Ama bu bilgi ne kadar yeni, güvenilir, tarafsız ya da yeterli? Veri yetersizse, konuya hâkim değilseniz; konudan sapmanız, aldanmanız, yeşil bir vadi yerine bir çöle düşmeniz, saatler harcayıp sonuç alamamanız mümkün. Özellikle de çevre ve ekoloji başlığında.

Türkiye’de çevre, doğa koruma veya ekoloji konularındaki bilgi ve haberlere, bu alandaki kamu kurumları ve STK’ların sitelerinden ulaşılabiliyor. Ama bu siteler çoğunlukla kurumun faaliyetleriyle sınırlı. En iyisi, sizi dolaşmak istediğiniz sulara götürecek kapıları aralayabileceğiniz bir web sitesi: popüler tabiriyle portal.

Yabancı portallara bakınca, uzmanlaşmış, gerçek kapılar açan sanal mekânlar görürüz. Örneğin cat.org.uk’da ev tipi bir rüzgâr santralinin özelliklerinden, yenilenebilir enerji kurslarına dek pek çok bilgiye ulaşılabilir.  www.bioneers.com biyo çeşitlilik, tarım, gıda güvenliği gibi konularda bilgi verirken; konferans, kampanya ve etkinliklere yönlendirerek İnternet kullanıcısını etken kılıyor. www.thegreenguide.com her alanda başvurulabilecek bir yeşil rehber.

Az da olsa, Türkiye’de çevre ve ekoloji konusunda sinerji ve ortak akıl oluşturmaya çabalayan, gündemi ve görüşleri ileten, etkileşim ve iletişim ortamı sağlayan interaktif portallar var. Tüm işlevlere sahip tek bir portal olmasa da, bir kısmını kapsayan portallar bunlar. Örneğin, www.cevreciyiz.com ’da haber ve makaleler dışında, çevre STK’larına ulaşmak mümkün. Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği’nin www.bugday.org sitesinde haber ve makalelerin yanı sıra doğal ürünler, sertifikasyon şirketleri ya da evde doğal temizlik yöntemleri gibi rehberler www.iklimlerdegisiyor.info’da iklim değişikliği hakkında bilgiler var. www.acikradyo.com.tr günceli izlemenin yanı sıra katılımcılığa ve aktivizme zemin oluştururken; www.ekolojistler.org’da makale ve araştırmalara ulaşabiliyorsunuz.

Facebook’ta funclub türü gruplar oluşturup mesajlaşmak mümkünse de, Türkiye’de henüz bir grup ve ortak değerler oluşturabilmeye, görüş alış verişi yapmaya ve forum-tartışma zeminleri oluşturmaya yönelik bir portal yok. Bazı portallar interaktif tartışma ve buluşma zeminleri yaratıyor. yesil.ntvmsnbc.com’un Yeşil Ekran kapsamında başlattığı, ‘Bugün çevre için ne yaptın?’ bölümü yeni grup ve örgütlenmelere doğru bir adım olabilir. Kullanıcılar, burada hem sorunları ve çözümleri paylaşıyor; hem de iletişim sağlıyor. Portal, çevre haberlerinin yanı sıra, doğa dostu tüketim alışkanlığının yaygınlaşmasında önemli rol üstleniyor. forum.ankitera.com adresindeki Arkitera Forum da, bağımsız çalışan Arkitera Mimarlık Merkezi www.ankitera.com 'nin interaktif platformu. Forum, daha nitelikli bir çevrede yaşamak isteyenlerin kullanabileceği bir tartışma ortamı sunuyor.

Benzer bütün portalların listesini vermek mümkün olmasa da bu örnekleri vermemin bir nedeni, Türkiye’de çevre ve doğa konusundaki sitelerin özellikle kentli tüketicinin bilinçlenmesinde en az TV, radyo ve gazete kadar etkili olabildiğini anlatmak.

Yine de çevre hareketine sanal alemden katılımımız, e-posta grupları ya da çevreci dostlardan gelen kampanya ve haberleri birbirimize iletmekle veya İnternet’ten imza kampanyalarına katılmakla sınırlı henüz. Mail gruplarının etkisi üyelerle sınırlı olduğundan yaygınlaşamıyor.

Sonuçta, geniş bir İnternet izleyicisini portallar aracılığıyla çevre hareketinde aktif kılmak mümkün. TEMA’nın ‘Suyunu boşa harcama’ kampanyasıyla İstanbul’da%15’e varan su tasarrufu sağlanması gibi;Buğday’ın, interaktif gruplar oluşmasını sağlayan, ‘Evde doğal temizlik yöntemleri’ gibi bireye yönelik çalışmaları; yesil.ntvmsnbc.com’un insanları katılımcı kılma çabası, toplamda değişime katkı sağlayabiliyor. Bireysel girişimler küçük değişimler yaratırken, sanal alemde dolaşanları bir araya getirecek toplu ve örgütlü hareketler de kamuoyu çalışmalarında önemli bir ivme yaratacak.

Çevre hareketinde bilinçlendirme ve bilgilendirme işlevi ile henüz yeni boy göstermeye başlayan çevre ve ekoloji portallarının yakın gelecekte daha eyleme dönük işlevler üstlenmesi de, toplumdaki katılımcılık ve etken olmaya yönelimin artmasıyla doğru orantılı olacak. O zaman İnternet’in sanal dünyasının kapıları, gerçek dünyada olup bitenlere izleyici kalmayıp bir şeyler yapma konusunda adım atmamız için aralanabilecek.

Oya Ayman, Gazeteci ve Buğday Derneği İletişim Koordinatörü

Temmuz-Eylül 2008

Salı, 01 Temmuz 2008 01:00