Dönüm noktasındaki uygarlık

Uygarlığı kurtarma planı, bize çözümün maliyetini de söylüyor

Plan B 3.0 Uygarlığı kurtarmak için harekete geçmek Lester R. Brown, TEMA Vakfı Yayınları,2008

Earth Policy Institute'ün kurucusu ve başkanı Lester R. Brown'ın öncülüğündeki uzman bir ekibin eseri olan Plan B 3.0'ın,kendinden önceki sürüm olan Plan B 2.0'dan en önemli farkı, ‘baskı altındaki bir gezegeni ve sıkıntıdaki bir uygarlığı kurtarmak' çıkış noktasının yerine artık ‘uygarlığı kurtarmak için harekete geçmek' anlayışı üstüne kurgulanması. Lester R. Brown, bu strateji değişikliğini Yeşil Ufuklar'a verdiği mülakatta "Biz çevreciler son otuz yıldır gezegenikurtarmaktan söz ediyoruz, [ama] gezegen daha uzun bir süre varlığınısürdürecek. Mesele şu: biz daha ne kadar burada olacağız? Uygarlığa yönelmiş bir tehditle karşı karşıyayız," şeklinde özetliyor.

Plan B 2.0 iki yıl önce yayımlandığında, buzulların erimesi endişe verici idi; bugün ise korkutucu bir düzeyde.Yine geçen iki yıl içinde çöken devletlerin sayısı giderek arttı; bu da uygarlığın çöküşünün ilk işaretleri. Plan B 3.0'ın dayandığı gerçeklerden biri, eski kalkınma zihniyetinin artık sürdürülemez olduğu.Gelecek hakkında bilmediğimiz pek çok şey var; emin olduğumuz konu ise, bugünkü gidişatın sürdürülebilir olmadığı.

Plan B 3.0, uygarlığı kurtarmak için dört temel hedef belirliyor,bunlar: iklimi istikrara kavuşturmak; nüfusu istikrara kavuşturmak; yoksulluğu ortadan kaldırmak; ve dünyanın bozulan ekosistemlerini onarmak. Kitap, bütün bunların da eşzamanlı olarak uygulanması gerektiğini vurguluyor, üstelik büyük bir süratle. Bu aciliyeti ifade etmek için de ‘savaş seferberliği' benzetmesini kullanıyor.

Kitap üç ana bölümden oluşuyor. İlk bölüm olan ‘Sıkıntıdaki uygarlık'ta, petrol ve gıda güvenliği, küresel iklim değişimi, su kıtlığıve doğal sistemlerin yaşadığı baskılar ayrıntılı olarak irdelenerek,dünyanın mevcut durumu gözler önüne seriliyor. ‘Çözüm' başlıklı ikinci bölümde, yoksulluk ve nüfus, doğal sistemlerin onarılması,gıda güvenliği, enerji ve sürdürülebilir kent tasarımı konularında seçeneklerimizin neler olduğu anlatılıyor. Kitabın en çarpıcı yanlarındanbiri ise, uygarlığı kurtarmanın yıllık maliyetini hesaplamasıve bunun dünya ülkelerinin yaptığı askerî harcamalarla kıyaslaması.Kitabın, ‘Heyecan verici yeni bir seçenek' başlıklı üçüncü bölümünde işte bumalî analiz yapılıyor. Karşılaştırma, uygarlığı kurtarmanın sadece gerekli değil aynı zamanda mevcut kaynaklarımızla mümkünde olduğunu gösteriyor.

Plan B 3.0'a göre, dünya ekonomisini yeniden yapılandırmak ve iklimi istikrara kavuşturmak olağanüstü zorluklar içerse de, iyimser olmak için pek çok nedenimiz var. Çünkü karşılaştığımız tüm sorunları çözmek için aslında gerekli teknolojiye sahibiz ve bu teknolojiler,dünyanın çeşitli yerlerinde uygulanmaya başladı bile.Bunların arasında, yenilenebilir kaynaklardan enerji üretimi, enerji tasarrufu, bitkilendirme, melez otomobiller gibi uygulamalar var.Asıl sorun, eyleme geçecek siyasî iradeyi oluşturmakta. Bu da, dünyanın her yanındaki bireylerin harekete geçmesini ve yöneticileri zihniyet değişimine zorlamasını gerektiriyor.

Plan B 3.0, bütün yetkinliğine karşın aynı zamanda mütevazi.Brown'ın, önsözdeki ifadesiyle, "Plan B kutsal bir girişim değil.Sadece, mevcut modele, uygarlığı kurtarmamızı sağlayacağını umduğumuz bir seçenek oluşturma girişimi. Daha iyi bir planı olan varsa memnuniyetle karşılarız. Çünkü dünyanın, mümkün olan en iyi plana gereksinimi var."

Kitabın İngilizce aslı, http://earthpolicy.org/Books/PB3/Contents.htm adresinden indirilebiliyor.

Temmuz-Eylül 2008

Salı, 01 Temmuz 2008 01:00